Świecenie oczu zwierząt w ciemności to efekt odbicia światła od struktury znajdującej się za siatkówką, zwanej tapetum lucidum. To warstwa komórek działająca jak lustro, która odbija światło z powrotem przez fotoreceptory. Dzięki temu zwierzę wykorzystuje tę samą porcję światła dwa razy, co zwiększa czułość wzroku w słabym oświetleniu.
Co dokładnie robi tapetum lucidum?
- wzmacnia ilość światła docierającego do siatkówki,
- poprawia widzenie przy minimalnym oświetleniu,
- umożliwia wykrywanie ruchu w warunkach, w których człowiek nie widzi nic.
Efekt „świecenia” to nie emisja światła, lecz odbicie — podobne do błysku latarki odbitego od znaku drogowego, tylko w skali mikro.
Dlaczego jedne gatunki mają świecące oczy, a inne nie?
Tapetum lucidum występuje u gatunków aktywnych o zmierzchu lub w nocy. U zwierząt dziennych ta struktura jest zbędna, bo nadmiar odbitego światła pogarszałby ostrość widzenia.
- Mają: koty (więcej: Czy koty naprawdę widzą w ciemności), psy, lisy, jelenie, bydło, konie, wiele gatunków drapieżników i roślinożerców nocnych.
- Nie mają: naczelne (poza lemurami i lori), ptaki dzienne, większość zwierząt aktywnych w świetle dnia.
Dlaczego oczy świecą na różne kolory?
Kolor odbicia zależy od składu chemicznego i budowy tapetum lucidum. Różne gatunki posiadają zróżnicowane pigmenty oraz inne ułożenie włókien, co daje odbicia w odcieniach zieleni, żółci, błękitu lub bieli.
Jakie korzyści daje świecenie oczu?
- skuteczniejsze polowanie w ciemności,
- wcześniejsze wykrywanie drapieżników,
- możliwość poruszania się przy minimalnym świetle.
Ciekawostka na zakończenie: sowy zwiększają czułość wzroku dzięki połączeniu kilku adaptacji: bardzo dużych oczu, dużej liczby pręcików oraz obecności tapetum lucidum.
Sprawdź też: Zwierzęta i kolory – jak widzą świat.
