Zazu z filmu i opartej na nim gry „Król Lew” jest stylizowany na dzioborożca. To nie jest przypadkowa egzotyka — twórcy świadomie sięgnęli po afrykański gatunek o charakterystycznym, zakrzywionym dziobie i kontrastowym upierzeniu.
Czy istnieje ptak o nazwie Zazu?
„Zazu” nie jest nazwą żadnego rzeczywistego gatunku. To imię postaci. Natomiast jego pierwowzoru trzeba szukać wśród dzioborożców (rodzina: Bucerotidae).
Najbliższy odpowiednik w przyrodzie: toko
Najczęściej wskazuje się Tockus erythrorhynchus, czyli toko białogrzbietego.
Przynajmniej kilka tropów pozwala nam tak sądzić. Otóż istota ta:
- występuje w Afryce Subsaharyjskiej, także na sawannach podobnych do tej z filmu,
- ma smukłą sylwetkę i długi ogon,
- posiada wyraźnie zakrzywiony, czerwony dziób,
- porusza się głównie skokami po ziemi i nisko nad nią lata.
W filmie animowanym zwierzę pełni funkcję dworskiego doradcy nieodżałowanego Mufasy — jest czujny, gadatliwy, nieco przy tym pedantyczny. Toko w naturze również są ruchliwe, hałaśliwe – nierzadko więc dominują w odgłosach sawanny – i bardzo aktywne.
Ale Zazu jest niebieski
I tu zaczyna się rozjazd między światem przyrody a bajką.
Prawdziwe toko nie są niebieskie. Mają barwy szaro-białe, czarne, czasem z ciepłymi odcieniami brązu. Filmowy Zazu otrzymał intensywnie niebieskie ciało i pomarańczowy dziób, co jest zabiegiem czysto animacyjnym.
Niebieskie ubarwienie mogło zostać wybrane dla:
- lepszej czytelności wizualnej na tle żółtej sawanny,
- wyraźnego odróżnienia go od innych ptaków w kadrze,
- nadania mu bardziej bajkowego (tedy nierealnego) charakteru.
W Afryce nie ma dzioborożców o takiej kolorystyce.
Czy Zazu może być innym dzioborożcem?
Czasem pada sugestia, że mógłby to być któryś z większych dzioborożców, np. dzioboróg kafryjski (Bucorvus leadbeateri). Ten gatunek również występuje na sawannach. Jest jednak znacznie większy, masywniejszy i ma charakterystyczne czerwone, nagie fragmenty skóry na głowie. Jakkolwiek nie przypomina sylwetką Zazu.
Z kolei azjatyckie dzioborożce bywają bardziej kontrastowe, ale nie pasują geograficznie do świata przedstawionego.
Pod względem występowania i zachowania
Najlepiej pasuje więc toko:
- środowisko: sawanna,
- tryb życia: naziemny, towarzyski, hałaśliwy,
- dieta: owady, małe kręgowce, owoce,
- zachowanie: czujność i donośne głosy ostrzegawcze — cecha idealna dla królewskiego herolda.
Zazu to stylizowany afrykański dzioborożec, najbliższy rzeczywistości jest toko białogrzbiety. Kolor niebieski to zabieg artystyczny, nie cecha biologiczna.
Gdybyśmy mieli wskazać realny gatunek najbardziej zbliżony wyglądem, występowaniem i temperamentem, toko byłby najrozsądniejszym kandydatem.
