Trudno dziś znaleźć inny motyw, który równie łagodnie, a zarazem konsekwentnie opanował kulturę codzienności, jak panda.
Patrzy na nas z kubków, poduszek, powerbanków, skarpetek i nie brakuje też, oczywiście, czapek z pandą. Sympatyczne stworzenie uśmiecha się z etui na telefon, naklejek na laptopa, plakatów, kosmetyczek, bluzy w stylu oversize.
Chodzi tu o manifestację emocji i postaw, które nie zawsze chętnie wyrażamy (co wynika z panującej kultury oraz wychowanie), mowa tu o łagodności, zmęczeniu, nostalgii (poczuciu straty czegoś, czego się nie miało) i tęsknocie za prostotą.
Panda jako emocjonalny brand
Każdy gadżet z pandą jest trochę jak emotikon przeniesiony do świata rzeczy. To przedmiot, który mówi: „jestem miękki, więc bezpieczny”. Rzeczywiście z jego strony raczej nie grozi nam krzywda.
Jak piszą kulturoznawcy, to część zjawiska soft capitalism — ekonomii czułości, w której produkty nie tyle coś robią, co sprawiają, że czujemy się mniej samotni.
Kawaii, cozy, comfort
Moda na gadżety z pandą rozwinęła się na styku japońskiej estetyki kawaii, skandynawskiego minimalizmu i zachodniego nurtu comfort culture.
Panda jest kawaii, bo jest urocza, cozy, bo miękka, i comfort, bo oswaja niepokój.
To zwierzę, które łączy przeciwieństwa – jest egzotyczne i domowe, realne i kreskówkowe, śpiące i czujne.
Nic dziwnego, że w epoce nadmiaru bodźców ludzie otaczają się przedmiotami z jej wizerunkiem — to estetyka ukojenia w świecie przestymulowanym informacjami.
Miękki pancerz rzeczy
Panda na kubku nie jest przypadkowa. To sposób komunikacji pozasłownej – pokazania, że ktoś wciąż potrafi być łagodny, że nie wszystko musi być ostre i wyraźne.
W psychologicznym sensie gadżety z pandą pełnią funkcję mikroamuletów — zapewniają emocjonalne bezpieczeństwo w świecie, który nieustannie wymaga asertywności i prędkości.
Miękkość, zamiast oznaczać słabość, staje się tarczą.
Panda i ironia
W popkulturze panda to także maskotka ironiczna – idealna dla pokolenia, które jednocześnie pragnie autentyczności i boi się sentymentalizmu.
Dlatego kubek z pandą może być używany z pełną powagą albo pół żartem; bluza z pandą – jako manifest czułości albo mem.
W tym sensie panda jest zwierzęciem postironii: działa zarówno jako żart, jak i szczere wyznanie.
Estetyka miękkiego oporu
W świecie, w którym symbolem sukcesu bywa surowy minimalizm, panda jest sabotażystką.
Po prostu trwa w swojej miękkości, przypominając, że łagodność też jest formą siły.
W kulturze przeładowanej powagą i cynizmem, gadżet z pandą to mały akt sprzeciwu wobec „twardych emocji”.
Pamiętać tu należy – że jest to panda silnie zantropomorfizowana, nie mająca wcale tak wiele wspólnego z prawdziwą pandą.
To estetyka troski w czasach przesady.
Panda jako lustro
Kiedy patrzymy na półkę pełną przedmiotów z pandą, widzimy więcej niż tylko marketing.
Widzimy potrzebę czułości, którą kultura próbowała oduczyć. Widzimy nostalgię za światem, w którym dobroć była prostsza, i marzenie o byciu widzianym nie przez pryzmat osiągnięć, lecz nastroju.
Panda stała się lustrem — jej czarno-biała twarz odbija wszystkie odcienie współczesnej wrażliwości.
Zantropomorfizowana panda jawi się jako metafora współczesnego człowieka: trochę zmęczonego, trochę słodkiego, trochę zagubionego, ale wciąż gotowego się przytulić.
Dlatego kubek, bluza czy poduszka z pandą poza tym, że dekorują przestrzeń – stanowią też język język, w którym czułe gesty zastępują słowa.
