Żywe skamieliny Polski
Gatunki, które przetrwały miliony lat prawie bez zmian
W Polsce wciąż żyją organizmy wyglądające niemal identycznie jak ich przodkowie sprzed dziesiątek, a nawet setek milionów lat.
To prawdziwe „żywe skamieliny” – świadkowie dawnych er geologicznych, które przetrwały zlodowacenia, zmiany klimatu i masowe wymierania.
Ważki (Odonata)
od karbonu – ponad 300 mln lat
Największe ważki z karbonu miały rozpiętość skrzydeł 75 cm – dzisiejszy husarz władca wygląda tak samo, tylko mniejszy.
Najlepsze miejscówki: Dolina Rospudy · Biebrza · Ujście Warty · Polesie
Skrzypłocz (Limulus p.)
karbon – ok. 320 mln lat
Jeden z najstarszych rzędów istot na Ziemi. Zaliczają się do niego reliktowe staroraki
Odkrycia w kamieniołomie Owadów Brzezinki w Łódzkiem
Piskorz (Misgurnus fossilis)
miocen – ok. 20 mln lat
Ryba, która wygląda dokładnie jak w trzeciorzędzie. Oddycha także jelitem!
Dolina Dolnej Narwi · starorzecza Biebrzy · rowy na Żuławach
Skrzelopływka bagienna (Branchinecta paludosa)
Relikt glacjalny z czasów plejstocenu
Skorupiaczek wodny, po złożeniu jaj ginie – jest to więc ofiara z życia dla nowego życia.
Odkryty w Tatrach pod koniec XIX wieku w Dwoistym Stawie Gąsienicowym
Pijawka końska (Haemopis sanguisuga)
karbon – ok. 320 mln lat
Wygląda identycznie jak pijawki z bagien epoki dinozaurów.
Stawy rybne na Mazowszu · torfianki na Pomorzu
Metasekwoja chińska (Metasequoia glyptostroboides)
kreda – ok. 100 mln lat
Uznana za wymarłą… do 1943 roku. W Polsce pięknie rośnie.
Arboretum Kórnik · Rogów · Palmiarnia Poznań · Warszawa
Ciekawostki na koniec
- Ważki z karbonu były największymi owadami w historii Ziemi – rozpiętość skrzydeł do 75 cm!
- Trzepla potrafi przetrwać w wyschniętej ziemi nawet 20 lat – jajeczka czekają na deszcz.
- Piskorz oddycha jelitem – potrafi przeżyć w całkowicie odtlenionej wodzie.
- Skrzypłocz to jedyny żyjący przedstawiciel całego rzędu owadów – reszta wymarła w pernie.
- Metasekwoję odkryto żywą dopiero w 1943 roku w Chinach – wcześniej znana tylko ze skamieniałości.
- W Polsce mamy więcej „żywych skamielin” niż Australia ma torbaczy-reliktów!
Poznaj też inne propozycje – prezentację o pszczołach czy też prezentację o kotach!
