W cieniu jodłowych borów, wśród gołoborzy, na torfowiskach Ponidzia i w skalnych rumowiskach Gór Świętokrzyskich drzemie zwierzyna. To kraina, gdzie czas nie goni dzikich istot (przynajmniej nie tak jak nas!), a one same zdają się pamiętać epoki, których człowiek już nie zna.
Rzadkie gatunki zwierząt w województwie świętokrzyskim
Województwo Świętokrzyskie – leżące w historycznej Małopolsce – wyróżnia się dużym zróżnicowaniem siedlisk. Góry Świętokrzyskie, dolina Nidy, Ponidzie, torfowiska, rumowiska skalne, stare lasy jodłowe – to środowiska, w których przetrwały gatunki rzadkie, lokalne i zagrożone.
Ssaki
- Orzesznica (Muscardinus avellanarius) – występuje w starych lasach jodłowych Świętokrzyskiego Parku Narodowego. W Polsce bardzo lokalna, w regionie ma stabilne stanowiska.
- Ryś (Lynx lynx) – obserwowany sporadycznie w Górach Świętokrzyskich. Nie gniazduje tu regularnie, ale jego obecność została potwierdzona.
- Nocek Bechsteina (Myotis bechsteinii) – jeden z najrzadszych nietoperzy w Polsce. Wymaga lasów liściastych z dużą liczbą dziuplastych drzew. Występuje w ŚPN.
Owady
- Pachnica dębowa (Osmoderma eremita) – chrząszcz związany z próchniejącym drewnem starych drzew. Notowany w rezerwacie „Zamczysko”.
- Modraszek telejus i modraszek nausitous – motyle zależne od obecności konkretnych mrówek i roślin żywicielskich. Występują w dolinie Nidy i okolicach Buska-Zdroju.
Płazy i gady
- Gniewosz plamisty (Coronella austriaca) – rzadki wąż, notowany w rezerwacie „Góra Miedzianka”.
- Kumak górski (Bombina variegata) – płaz związany z czystymi, płytkimi zbiornikami. Występuje w wyższych partiach Gór Świętokrzyskich.
Ptaki
- Trzmielojad (Pernis apivorus) – gniazduje w lasach jodłowych. Żywi się – co nieczęste u większych ptaków drapieżnych – błonkówkami.
- Żołna (Merops apiaster) – obserwowana przelotnie w okolicach Pińczowa. Gatunek południowy, coraz częściej pojawia się w Polsce.
- Kraska (Coracias garrulus) – bardzo rzadki ptak. W regionie odnotowano pojedyncze przeloty.
W Górach Świętokrzyskich odkryto jedne z najstarszych śladów dinozaurów na świecie — datowane na około 250 milionów lat. Znaleziska pochodzą z okolic Baranowa, Wiórów i Stryczowic, gdzie niewielkie dinozaury przeszły po terenie zaledwie dwa miliony lat po wielkim wymieraniu permskim (zob. dinozaury w Świętokrzyskiem).
Szczególnie spektakularne tropy można zobaczyć w rezerwacie Gagaty Sołtykowskie, gdzie zachowały się ślady zarówno drapieżnych allozauroidów, jak i roślinożernych zauropodów. Poznaj skamieniałości w Polsce!
Poczytaj więcej o zwierzętach w Świętokrzyskim Parku Narodowym!
