W historii Ziemi pojawiały się stawonogi, które rozmiarami znacznie przewyższały współczesne pająki. Część z nich długo uznawano za gigantyczne pająki, choć późniejsze badania skorygowały te interpretacje. Poniżej przedstawiono największe znane gatunki – zarówno żyjące dziś, jak i kopalne.
Największy żyjący pająk – Theraphosa blondi
Ptasznik goliat (Theraphosa blondi) to najcięższy i najbardziej masywny pająk współczesny. Osiąga do około 30 cm rozpiętości odnóży i może ważyć nawet 175 g. Jego rozmiary wynikają z masywnej budowy ciała, a nie rekordowej długości nóg.
Inne współczesne giganty
- Theraphosa apophysis – gatunek zbliżony rozmiarami do ptasznika goliata, często z nim mylony.
- Heteropoda maxima – spachaczowaty o największej rozpiętości odnóży spośród żyjących pająków, dochodzącej do około 30 cm, choć jest znacznie lżejszy od ptaszników.
Megarachne – gigant, który nie był pająkiem
Przez lata za największego pająka w historii uważano Megarachne venezuelensis. Skamieniałość miała około 34 cm długości ciała i do 50 cm rozpiętości odnóży. Późniejsze analizy wykazały jednak, że Megarachne nie była pająkiem, lecz wielorakiem – wymarłym wodnym stawonogiem spokrewnionym ze skorpionami morskimi.
Największy prawdziwy kopalny pająk – Mongolarachne jurassica
Największym znanym przedstawicielem prawdziwych pająków (Araneae) w zapisie kopalnym jest Mongolarachne jurassica. Skamieniałość z okresu jury ma około 30 cm długości, co czyni ją największym potwierdzonym kopalnym pająkiem.
Dlaczego kopalne pająki nie były większe niż współczesne?
W przeciwieństwie do wielu paleozoicznych stawonogów pająki nie osiągały gigantycznych rozmiarów. Ograniczał je układ oddechowy oparty na tchawkach oraz budowa ciała, która nie sprzyjała ekstremalnemu powiększaniu masy.
Zobacz też największego pająka w Polsce!
