Szczawik zajęczy — kwaśna koniczynka z uszkami zająca
Małe, delikatne listki w kształcie serduszek, które wieczorem składają się jak motyle skrzydła. W polskich lasach i na łąkach rośnie sobie niepozornie szczawik zajęczy – roślina, którą dzieci nazywają „kwaśną koniczyną”, a starzy zielarze znali pod imieniem „zajęcze uszka” albo „chlebek zająca”.
Czy naprawdę jest przysmakiem zajęcy? Skąd nazwa?
Tak, zające go uwielbiają!
Zające, sarny i króliki zajadają się nim z prawdziwą przyjemnością – jest jednym z ich ulubionych wiosennych przysmaków. W starych książkach łowieckich pisano, że tam gdzie rośnie dużo szczawiku zajęczego, tam zawsze znajdzie się zając. Stąd najpopularniejsze ludowe nazwy: zajęcze uszka, chleb zająca, zajęczy szczaw, zajęcza koniczyna.
Kształt liści – dokładnie jak zające uszy
Trójlistkowe liście (każdy listek w kształcie serduszka) składają się na noc i w czasie deszczu – wyglądają wtedy jak złożone zające uszy. Dziecko, które pierwszy raz zobaczy tę roślinę, natychmiast woła: „Patrz, zajęcze uszy!”.
Łacińskie i obce nazwy – czy też mają zająca?
Łacina: Oxalis acetosella L.
– oxalis z greckiego „oxy” = kwaśny
– acetosella = „mały octowy”
Angielski: Wood sorrel
Niemiecki: Hasenklee (zajęcza koniczyna!) albo Sauerklee
Francuski: Pain de lièvre – chleb zająca
Czeski: Zajícův šťovík
Rosyjski: Кислица заячья
→ Prawie cała Europa w nazwie ludowej ma zająca!
Szczawik zajęczy w dawnych wierzeniach i magii
Szczęście i Trójca Święta
Trójlistkowe liście uznawano za symbol Trójcy Przenajświętszej. W wigilię Bożego Narodzenia wkładano gałązkę pod obrus – na szczęście przez cały rok.
Wróżba miłosna i ochrona w lesie
Na Podhalu w Andrzejki dziewczęta kładły listek pod poduszkę – we śnie miał przyjść narzeczony z szczawikiem. Leśnicy nosili go „żeby się nie zgubić i nie spotkać boruty”.
Dzisiaj – jadalny i zdrowy (z umiarem)
Dużo witaminy C, kwaśny jak cytryna – w czasie wojny ratował od szkorbutu.
Dzieci do dziś zajadają go jako „zajęcze cukierki”.
Uwaga: kwas szczawiowy – tylko garść dziennie!
Dlaczego właśnie „zajęczy”?
1. Liście jak uszy zająca
2. Zające naprawdę go uwielbiają
3. Rośnie tam, gdzie zające mają stołówkę
I tak mała kwaśna roślinka na zawsze dostała skoczne, zajęcze imię ♡
Zobacz przy okazji, jak zrobić zająca z liści!
