Jeszcze niedawno widok foki na polskiej plaży uchodził za sensację. Dziś wciąż przyciąga uwagę, ale nie jest już czymś niewyobrażalnym. Bałtyk, choć chłodny i stosunkowo ubogi biologicznie, pozostaje naturalnym środowiskiem kilku gatunków fokowatych — a polskie wybrzeże leży na ich dawnych trasach i obszarach występowania.
Przez wieki foki były nad Bałtykiem obecne licznie. Dopiero intensywna działalność człowieka w XIX i XX wieku sprawiła, że niemal zniknęły z krajobrazu. Dopiero ostatnie dekady przynoszą ich powolny, nieregularny powrót.
Jakie foki można spotkać w Polsce?
W praktyce nad polskim morzem obserwuje się głównie jeden gatunek, pozostałe pojawiają się znacznie rzadziej:
- foka szara – największa i najczęściej spotykana,
- foka pospolita – mniejsza, sporadyczna w tej części Bałtyku,
- foka obrączkowana – wyjątkowo rzadka, silnie bowiem związana z lodem.
To właśnie foka szara najczęściej widywana jest na falochronach, przy ujściach rzek i na odosobnionych odcinkach plaż.
Foki nad Bałtykiem – ciekawostka
Nad polskim wybrzeżem najczęściej spotyka się fokę szarą. Foka pospolita pojawia się sporadycznie, a foka obrączkowana należy do największych rzadkości w tej części Bałtyku.
Dlaczego foki wychodzą na plaże?
Foka widziana na brzegu zazwyczaj nie jest zagubiona ani chora. Najczęściej:
- odpoczywa po długim pływaniu,
- przechodzi okres linienia,
- unika chwilowo wzburzonego morza.
| Gatunek | Nazwa naukowa | Charakter gatunku | Występowanie |
|---|---|---|---|
| Foka szara | Halichoerus grypus | Duża foka, wyraźny dymorfizm płciowy; masywna głowa | Atlantyk Północny, Bałtyk (w tym polskie wybrzeże) |
| Foka pospolita (zwyczajna) | Phoca vitulina | Mniejsza od foki szarej; bardzo szeroki zasięg; liczne populacje przybrzeżne | Atlantyk Północny, Pacyfik Północny, Morze Północne, sporadycznie Bałtyk |
| Foka obrączkowana | Pusa hispida | Najmniejsza z trzech; silnie związana z lodem; charakterystyczne jasne „obrączki” na futrze | Arktyka, Morze Białe, Morze Barentsa; w Bałtyku podgatunek *Pusa hispida botnica* |
Choć na lądzie porusza się ociężale, w wodzie jest szybkim i skutecznym drapieżnikiem. Dlatego tak istotne jest zachowanie dystansu — nie tylko dla bezpieczeństwa człowieka, ale przede wszystkim dla spokoju zwierzęcia.
Przeczytaj też o zębach foki.
