Czy panda jest zagrożonym gatunkiem?

Nie sposób nie uśmiechnąć się, widząc pandę. Jej czarne uszy, kontrastujące plamy wokół oczu i powolne, nieco niezdarne ruchy sprawiają, że wygląda jak bohater kreskówki, który przypadkiem trafił do świata ludzi. Ale za tym urokiem kryje się historia pełna napięcia – walka o przetrwanie, w której człowiek, paradoksalnie, jest zarówno przeciwnikiem, jak i sprzymierzeńcem.

Panda wielka – symbol natury, która nie poddaje się bez walki

Panda wielka (Ailuropoda melanoleuca) to jeden z najbardziej rozpoznawalnych gatunków na świecie. Zamieszkuje górskie rejony południowo-zachodnich Chin – głównie prowincje Syczuan, Shaanxi i Gansu. To tam, w chłodnych lasach bambusowych, znajduje swój dom i pożywienie.

Choć wygląda jak pluszak, panda jest w rzeczywistości drapieżnikiem z rodziny niedźwiedziowatych. Jednak 99% jej diety stanowi bambus – roślina kapryśna, rosnąca tylko w określonych warunkach. Gdy bambus obumiera lub zostaje wykarczowany, panda traci wszystko.

Jeśli ciekawi Cię, co stanowi pozostały 1% diety tego niedźwiedziowatego – poczytaj, co je panda.

Dlaczego panda była zagrożona?

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu panda znajdowała się na granicy wyginięcia. W latach 80. XX wieku w naturze żyło mniej niż 1200 osobników. Główne przyczyny:

• utrata siedlisk przez wylesianie i budowę dróg,
• niska rozrodczość – pandy rozmnażają się rzadko i z trudem,
• uzależnienie od bambusa, który okresowo obumiera,
• oraz kłusownictwo (choć dziś jest to zjawisko rzadkie, kiedyś stanowiło realne zagrożenie).

Każdy z tych czynników sprawiał, że przyszłość pandy wisiała na włosku.

Nadzieja w bambusowych liściach – jak człowiek pomógł pandzie

I tu zaczyna się bardziej optymistyczna część tej historii. Chińskie władze oraz organizacje ekologiczne, takie jak WWF (które uczyniło pandę swoim symbolem – zob. logo WWF), rozpoczęły zakrojone na szeroką skalę programy ochrony.

Powstały rezerwaty dla pand, stworzono korytarze ekologiczne łączące fragmenty lasów, a także programy hodowli i reintrodukcji pand na wolność.

Dzięki tym działaniom liczba pand stopniowo rosła. W 2016 roku Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) zdjęła pandę z listy gatunków „zagrożonych”, przenosząc ją do kategorii „narażone” (vulnerable). To była dobra wiadomość – znak, że wysiłki ludzi przynoszą efekty.

Czy możemy odetchnąć z ulgą?

Zagrożenie

Nie do końca. Choć sytuacja pand poprawiła się, gatunek nadal jest podatny na wahania środowiskowe. Ich siedliska są wciąż ograniczone, a zmiany klimatu mogą wpłynąć na rozprzestrzenianie się bambusa. Panda wciąż wymaga ochrony – nie w formie desperackiej walki o przetrwanie, lecz mądrej opieki i monitoringu.

Warto też pamiętać, że panda to gatunek parasolowy – chroniąc jej środowisko, chronimy setki innych organizmów żyjących w tych samych lasach: ptaki, owady, rzadkie drzewa i rośliny.

Panda – ambasadorka natury

Panda stała się czymś więcej niż tylko zwierzęciem. To symbol tego, że człowiek potrafi naprawić swoje błędy.

Kiedy patrzę na film z młodą pandą turlającą się po trawie w Chengdu, widzę w niej nie tylko słodycz, ale i nadzieję. Bo jeśli udało się ocalić pandę – stworzenie tak wymagające i delikatne – to znaczy, że jest jeszcze szansa dla całej planety.