Widok ptaka drapieżnego wzniesionego wysoko nad polem, krążącego w szerokich kołach, wielu osobom automatycznie kojarzy się z myszołowem. Ale nie jest on jedynym specjalistą od zataczania kółek na polskim niebie.
Dlaczego ptaki w ogóle zataczają kręgi?
Krążenie to nie kaprys, lecz technika lotu. Drapieżniki wykorzystują tzw. kominy termiczne — wznoszące się masy ciepłego powietrza. Wlatując w taki słup, ptak może szybować niemal bez machania skrzydłami i nabierać wysokości niewielkim kosztem energii.
To dlatego widzimy je wysoko, powoli zataczające koła.
Najczęstszy widok: myszołów
Najbardziej typowym „ptakiem od kółek” jest Buteo buteo.
To jeden z najliczniejszych ptaków drapieżnych w Polsce. Ma stosunkowo szerokie skrzydła i krótki ogon, a w locie szybowcowym często delikatnie unosi skrzydła w kształt płytkiej litery V. Nad łąkami i polami potrafi długo krążyć, wypatrując gryzoni.
Czy bielik też krąży?
Tak. Haliaeetus albicilla również często szybuje wysoko i zatacza szerokie kręgi, zwłaszcza w pogodne dni.
Różnica jest taka, że bielik jest znacznie większy. Ma bardzo długie, „deskowate” skrzydła i klinowaty ogon. Gdy krąży, wygląda masywnie i majestatycznie. Często robi to nad jeziorami i dolinami rzecznymi, ale również nad otwartym krajobrazem.
Z daleka może być mylony z dużym myszołowem, choć rozmiar i proporcje skrzydeł zwykle zdradzają różnicę.
Inne drapieżniki w Polsce, które krążą
Krążenie na kominach termicznych to typowa strategia wielu ptaków szponiastych:
- Milvus milvus – kania ruda, z charakterystycznym głęboko wciętym ogonem; bardzo często szybuje i krąży.
- Circaetus gallicus – orzełek wężojad, rzadki, ale również wykorzystuje termikę.
- Aquila pomarina – orlik krzykliwy, w czasie przelotów i w sezonie lęgowym często widoczny wysoko nad krajobrazem.
Również bociany, choć nie są drapieżnikami w ścisłym sensie, masowo krążą na termice podczas migracji.
Dowiedz się, który ptak lata najwyżej!
Jak odróżnić gatunki z dołu?
Wysoko krążące ptaki często widzimy jako ciemne sylwetki. Warto zwrócić uwagę na:
- kształt skrzydeł (szerokie i zaokrąglone u myszołowa, długie i prostokątne u bielika),
- ogon (wachlarzowaty u myszołowa, klinowaty u bielika, głęboko wcięty u kani),
- wielkość względem innych ptaków w okolicy,
- środowisko (jeziora sprzyjają obserwacji bielika).
Zatem przekonujemy się, że nie tylko myszołów krąży wysoko i zatacza kółka. To powszechna technika wielu ptaków drapieżnych w Polsce wypatrujących zdobyczy na ziemi (w tym także padliny).
Jeśli więc widzisz duży cień rysujący powolne kręgi na niebie, nie zakładaj od razu, że to myszołów. W sprzyjających warunkach może to być także kania, orlik, a nawet bielik.
