W heraldyce europejskiej smok i wiwerna to dwa wyraźnie odrębne typy heraldycznych bestii gadzich, choć w potocznym języku często nazywa się je po prostu „smokami”. Najważniejszą i najbardziej rygorystyczną różnicą jest liczba kończyn: klasyczny smok heraldyczny (dragon) ma cztery nogi plus oddzielną parę skrzydeł, co daje mu postawę czteronogiego, potężnego gada. Wiwerna (wyvern) z kolei posiada tylko dwie tylne nogi, a skrzydła pełnią funkcję przednich kończyn – w efekcie jest to dwunożna, bardziej „ptasio-gadzio-wężowa” istota.
Ta różnica jest szczególnie ściśle przestrzegana w heraldyce brytyjskiej (angielskiej, szkockiej, walijskiej) od XVI wieku i w wielu krajach o silnych wpływach anglosaskich.
Drugą istotną cechą, która często decyduje o nazwie, jest ogon: wiwerna niemal zawsze ma długi, wężowy ogon zakończony charakterystycznym jadowitym kolcem, grotem lub harpunem – to jej znak rozpoznawczy. Klasyczny smok heraldyczny rzadziej ma taki kolczasty „żądło” na końcu ogona, a jest on po prostu kolczasty czy łuskowaty.
Dodatkowo wiwerna jest zwykle przedstawiana jako bardziej drapieżna, zwierzęca i „dzika” bestia (symbol ferocity, zemsty, wojny), podczas gdy smok czteronogi bywa częściej strażnikiem, mędrcem lub symbolem potęgi – choć w tradycji kontynentalnej i polskiej smok bardzo często pojawia się właśnie jako pokonany, upokorzony wróg szatana, deptany przez świętego Jerzego, Michała Archanioła czy rycerza.
Zobacz smoki w herbach świata, które z nich to wiwerny?
