W opowieściach greckich centaury najczęściej jawią się jako dzikie, nieokiełznane, bardziej zwierzę niż człowiek. Ale jest jeden wyjątek, Chiron, którego imię do dziś brzmi jak echo mądrości i cierpliwości.
Pochodzenie
Chiron był synem Kronosa i nimfy Filiry. Kronos, by nie zostać rozpoznanym, przybrał postać konia, stąd dziwna, hybrydyczna natura ich potomka. Filira, przerażona wyglądem dziecka – pół człowieka, pół konia – porzuciła je. Ale to, co u innych centaurów było źródłem dzikości…
…u Chirona stało się początkiem odmienności. Nie był on synem zwykłego konia, lecz Kronosa, boga czasu. I w tym tkwiła jego wyjątkowość – nie dzikość, lecz powaga, mądrość i cierpliwość. Gdy inni centaurowie uganiali się za winem i kobietami, Chiron wybierał księgi, muzykę, sztukę leczenia i wychowywanie młodych bohaterów.
Nauczyciel herosów
To właśnie do jego jaskini, ukrytej w górach Pelionu, przysyłano synów bogów i królów, aby nauczyli się sztuki życia. Chiron kształcił Achillesa w walce i w muzyce, uczył Asklepiosa sztuki medycyny, wskazywał Heraklesowi drogę równowagi między siłą a rozumem, był mistrzem Jazonowi i Tezeuszowi. W jego cieniu wyrastali bohaterowie, których imiona po dziś dzień są synonimami odwagi.
Rany i nieśmiertelność
Los nie oszczędził Chirona. Został przypadkiem raniony zatrutą strzałą Heraklesa – raną, której nie potrafił uleczyć, choć znał wszelkie lekarstwa. Jako nieśmiertelny cierpiał wiecznie. Wtedy ofiarował bogom swoją nieśmiertelność, by ulżyć Prometeuszowi. Zeus wyniósł go na niebo jako gwiazdozbiór Strzelca (według niektórych – Centaura).
Znaczenie postaci
Chiron jest w mitologii greckiej symbolem mądrości i równowagi między światem instynktów a światem ducha. Jako jedyny z centaurów nie dał się pochłonąć zwierzęcej naturze – to właśnie on stał się pomostem między człowiekiem a zwierzęciem, między siłą a rozumem, między naturą a kulturą.
Wyznawca Istot widzi w nim figurę nauczyciela wszechczasów: tego, który rozumie i ciało, i duszę, i dzięki któremu bohaterowie stawali się pełni.
