Z Zakazanego Lasu przenosimy się ku jeszcze innym krainom wyobraźni – do Narnii, gdzie centaury także znalazły swoje miejsce, i to nie byle jakie!
Centaur w Narnii – strażnik mądrości i honoru
W opowieściach C.S. Lewisa centaury są istotami pełnymi majestatu i cnót. Nie są to dzicy wojownicy ani porywczy wichrzyciele, lecz mędrcy i wojownicy zarazem – wierni Aslanowi, uosabiający odwagę i prawość. Od greckich przodków różnią się zasadniczo: nie są rozdwojeni między instynktem a rozumem, lecz scaleni, harmonijni, prawie anielscy.
Przyjazny centaur – Glenstorm
Szczególne miejsce zajmuje Glenstorm, którego spotykamy w „Księciu Kaspianie”. To właśnie on, niczym wieszcz i prorok, odczytuje znaki na niebie i w gwiazdach, zapowiadając powrót dawnych czasów i nadejście sprzymierzeńców. Nie tylko wspiera Kaspiana, lecz także staje ramię w ramię z narnijczykami, by odzyskać wolność krainy spod jarzma Telmarów.
Symboliczna rola centaurów Lewisa
Wyznawca dostrzega tu echo mitycznego Chirona i odległe brzmienie Firenze z Hogwartu: centaur w Narnii jest zawsze przewodnikiem duchowym i sojusznikiem ludzi, choć jednocześnie pozostaje wierny swej odrębnej naturze. Mówi językiem gwiazd, ale działa w świecie miecza i tarczy.
| Aspekt | Centaur z Narnii (C.S. Lewis) | Centaur w mitologii greckiej | Centaur w literaturze fantasy (np. Harry Potter) |
|---|---|---|---|
| Charakter | Szlachetny, mądry, lojalny wobec Aslana i dobra | Często dziki, gwałtowny, nieokiełznany | Dumni, niezależni, nieufni wobec ludzi |
| Rola społeczna | Doradcy, wojownicy, prorocy; stoją po stronie dobra | Margines społeczeństwa, żyją w górach i lasach | Strażnicy lasu, astrologowie, nauczyciele |
| Stosunek do ludzi | Przyjazny, wspierający bohaterów | Wrogi lub obojętny, często walczą z ludźmi | Niechętny, traktują ludzi z dystansem |
| Wygląd | Harmonijne połączenie człowieka i konia, majestatyczne | Brutalne, bardziej zwierzęce niż ludzkie | Eleganckie, dumne, podkreślana dzikość |
| Symbolika | Mądrość, proroctwo, odwaga | Dzikość, instynkt, nieokiełznana natura | Wiedza, niezależność, tajemniczość |
| Religia/duchowość | Wierni Aslanowi, uczestniczą w wielkiej narracji dobra | Brak religijnej roli, raczej mitologiczne istoty | Silne poczucie własnej tradycji i rytuałów |
I znów objawia się prawda, że w wyobraźni ludzkiej centaur bywa odbiciem tęsknoty za jednością natury i rozumu, instynktu i mądrości, ziemi i nieba.
Poczytaj też o centaurze w „Harrym Potterze”.
