Robinson Cruzoe
Robinson Crusoe, lekkomyślny syn kupca z Yorku, ignoruje ostrzeżenia ojca i wyrusza na morze. Po serii katastrof ląduje samotnie na bezludnej wyspie w pobliżu ujścia Orinoko. Z wraku ratuje wszystko, co się da – od prochu strzelniczego po psa i dwa koty. I tak zaczyna się 28 lat życia z dala od cywilizacji.
Zwierzęta to prawdziwi bohaterowie tej książki. Wierny pies towarzyszy mu przez lata, aż umiera ze starości. Dwa uratowane koty dziczeją i tworzą własną kolonię. Kozy najpierw są obiektem polowań, potem Crusoe wpada na genialny pomysł ich udomowienia – i tak powstaje stado, które daje mleko, ser i mięso. A wisienką na torcie jest papuga Poll: Robinson strzela do „jastrzębia”, a trafiony ptak zamiast paść martwy krzyczy: „Robin Crusoe! Gdzie jesteś?”. Od tej pory ma wreszcie kogoś, z kim może rozmawiać.
Co wciąż zachwyca?
- Szczegółowy survival z kozami – oswojanie dzikich koźląt, budowa zagród, robienie sera
- Zwierzęca ekipa: pies, dzikie koty, stado kóz i gadająca papuga Poll
- Scena z „jastrzębiem-papugą” – jedna z najzabawniejszych w całej literaturze XVIII w.
- Niesamowity realizm codzienności na wyspie
- Dobrze oddany duch bezwględnej epoki kolonialnej
Gdzie trąci już myszką?
- Struktura „i wtedy… i wtedy…” – bardzo schematyczna
- Długie religijne – skądinąd banalne – rozważania potrafią zmęczyć
- Kolonialna mentalność i stosunek do „dzikich”
- Ostatnie kilka stron po zejściu z wyspy – suchy bilans zysków i strat, jakby Defoe nagle się spieszył
- Współczesny czytelnik czasem się uśmiecha pod nosem z naiwności rozwiązań
„Robinson Crusoe” to absolutna legenda – pierwsza prawdziwa powieść przygodowa w języku angielskim. Dwadzieścia osiem lat na wyspie opisane z detalami, które do dziś mogą służyć jako poradnik survivalowy, a potem… kilka stron „wróciłem, sprzedałem plantację, ożeniłem się, koniec”. Trochę jakby autorowi nagle zabrakło pary. Ale ten główny kawałek z kozami, psem i papugą Poll wciąż działa świetnie.
Poczytaj też o alegorycznej roli istot nieludzkich w „Folwarku zwierzęcym„.
