Ślepe węże (rodzina Typhlopidae) to niewielkie, podziemne węże o silnie zredukowanym wzroku, które na pierwszy rzut oka bardziej przypominają dżdżownice niż gady. Występują w strefach tropikalnych i subtropikalnych na całym świecie, zasiedlając gleby, ściółkę i rozkładający się materiał roślinny. Ich budowa i zachowanie są wynikiem skrajnej specjalizacji do życia pod powierzchnią ziemi.
Wygląd i budowa
Ślepe węże są małe – większość gatunków osiąga 10–30 cm długości. Ciało jest cylindryczne, gładkie, pokryte błyszczącymi łuskami. Głowa jest słabo wyodrębniona, a oczy zredukowane do ciemnych punktów ukrytych pod łuskami. Taka budowa chroni je podczas przeciskania się przez ziemię.
- oczy – szczątkowe, niezdolne do ostrego widzenia, reagują głównie na światło i cień,
- pysk – twardy, stożkowaty, przystosowany do rycia,
- ogon – krótki, często zakończony kolcem stabilizującym podczas kopania.
Środowisko życia
Typhlopidae zasiedlają luźne, wilgotne gleby, termitiery, mrowiska i ściółkę leśną. Większość życia spędzają pod ziemią, rzadko pojawiając się na powierzchni. Są aktywne głównie nocą lub po deszczu, kiedy gleba jest miękka.
Pożywienie
Ślepe węże są wyspecjalizowanymi drapieżnikami. Ich dieta jest wąska i obejmuje głównie drobne bezkręgowce:
- mrówki i ich larwy,
- termitów,
- jaja owadów,
- małe larwy i poczwarki.
Polują w sposób prosty, ale skuteczny – wnikają do kolonii owadów i połykają zdobycz w całości.
Zachowanie
To węże skryte, nieagresywne i praktycznie nieszkodliwe dla człowieka. Ich ruchy są powolne, dostosowane do życia w wąskich przestrzeniach. W razie zagrożenia zwijają się lub próbują zakopać w podłożu.
Rola ekologiczna
Ślepe węże regulują liczebność mrówek i termitów, dzięki czemu wpływają na równowagę ekosystemów glebowych. Są również pokarmem dla ptaków, jaszczurek i małych ssaków.
Zobacz jeszcze węża, który ma ogon jak pająk!
