Amatorska paleontologia nie wymaga specjalistycznego sprzętu, ale wymaga podstawowej wiedzy o tym, gdzie w ogóle szukać skamielin. Najważniejsza zasada jest prosta: ślady dawnego życia zachowują się wyłącznie w skałach osadowych.
Skały magmowe i przeobrażone nie sprzyjają zachowaniu organizmów – powstają w warunkach wysokiej temperatury i ciśnienia, które niszczą wszelkie struktury biologiczne. Dlatego dla poszukiwacza skamielin liczą się wyłącznie skały osadowe, do których należą m.in.:
- Wapienie – miękkie skały, które można łatwo zarysować nożem. Występują w odcieniach szarości, bieli i kremu. W Polsce spotyka się je m.in. na Śląsku i w Górach Świętokrzyskich (zob. skamieliny w Polsce).
- Piaskowce – zbudowane głównie z kwarcu. Charakterystyczne jest to, że przy potarciu palcem mogą osypywać się pojedyncze ziarenka piasku. Powstają w wyniku lityfikacji piasku. Czasem trudno odróżnić je od skał magmowych lub przeobrażonych, dlatego warto zwrócić uwagę na okrągłe ziarenka, a nie wieloboczne kryształy.
- Łupki i mułowce – bardzo ciemne skały, które łatwo rozpadają się na cienkie płytki. Ze względu na kolor skamieliny mogą być słabo widoczne, dlatego trzeba oglądać je w dobrym świetle i z kilku stron.

Zobacz także prezentację o żywych skamielinach w Polsce!

